piątek, 14 maja, 2021
WIĘCEJ

    Konstytucja jako deklaracja ustroju i wartości narodu

    Warto przeczytać

    Czas na zmianę: bezpłatne szkolenia online

    Czas na zmianę: bezpłatne szkolenia online W tym artykule dowiesz się o licznych stronach...

    Czy dwujęzyczność dzieci ma sens?

    Rozważania na temat dwujęzyczności warto rozpocząć w październiku. Dlaczego? Od 2015 roku corocznie właśnie w tym miesiącu...

    Karta pobytu na terenie Polski. Decyzja negatywna – jak się skutecznie odwołać?

    Dotykając tematu legalizacji, mówimy przede wszystkim o dokumentach potwierdzających prawo do pobytu długoterminowego na terytorium państwa osoby...
    apl. radc. Anna Filipek
    Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Aktualnie w trakcie realizowania aplikacji radcowskiej. Doświadczenie zdobywa, pracując w kancelariach radców prawnych i adwokatów w Warszawie. Angażowała się w działalność Fundacji Academia Iuris, pomagającej osobom niezamożnym oraz Fundacji Centrum Praw Kobiet walczącej o prawa kobiet pokrzywdzonych przestępstwami. Głównymi obszarami zainteresowań i praktyki jest prawo cywilne, rodzinne i karne. Poza życiem zawodowym, miłośniczka muzyki, śpiewu, gry na fortepianie i podróży.

    ,,Historia jest świadkiem czasów, światłem prawdy, życiem pamięci, nauczycielką życia.”

    — Cyceron

    3 maja 1791 roku Sejm Czteroletni uchwalił Konstytucję, nazwaną Konstytucją 3 maja. Pierwsza w Europie, a druga na świecie, tuż po amerykańskiej. Była spełnieniem idei, które coraz głośniej manifestowały się w życiu publicznym. Wprowadziła głębokie reformy ustrojowe, monarchię dziedziczną, trójpodział władzy, opiekę nad chłopami, zniosła szlacheckie liberum veto, ustanowiła stały rząd i zapewniła rozwój praw mieszczan. Konstytucja 3 maja, choć obowiązywała przez krótki czas, była formą walki o niezależność i wyrazem świadomości potrzeby reformy państwa poprzez wprowadzenie głębokich zmian ustrojowych. 

    Dzieje Polski dyktowały kolejne zmiany, nowe konstytucje i ich nowele. Były one zarówno orężem do walki o odrodzenie państwa, jak i przestrzenią kształtowania zasad i wartości, na których miała opierać się Rzeczpospolita. Naród polski trwał wokół nich pomimo III rozbioru Polski, kolejnych wojen i okupantów.

    Po Konstytucji 3 maja, kolejno uchwalone zostały Konstytucja Księstwa Warszawskiego z 1807 roku oraz Konstytucja Królestwa Polskiego z 1815 roku. Pomimo krótkiego czasu obowiązywania wprowadziły do porządku prawnego prawa człowieka i obywatela.

    Kolejne konstytucje i nowele stawały się często autoryzacją ówczesnego sposobu sprawowania władzy: ,,Mała’’ Konstytucja z 1919 r., ,,Duża’’ Konstytucja z marca 1921 r. oraz nowela sierpniowa z 1926 r., która zapewniła niezwykle silną pozycję prezydenta, skupiając w jego ręku najważniejsze kompetencje państwowe. Konstytucja kwietniowa z 1935 r. utrzymała silny urząd prezydenta, odpowiadającego jedynie przed Bogiem i historią, sankcjonując tym samym rządy autorytarne. Na mocy Konstytucji kwietniowej działały władze RP podczas II wojny światowej i później również rząd polski na uchodźstwie. Następnie, Konstytucja PRL z 1952 r., wzorowana na rozwiązaniach ze Związku Radzieckiego, wprowadzała wiele uprawnień dla obywateli, które nie były jednak respektowane, a wszelkie decyzje podejmowane były przez I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR.

    Przełom w walce o suwerenność nastąpił wraz z obradami Okrągłego Stołu w 1989 r. i wprowadzeniem nowelizacji przywracającej m.in. urząd prezydenta i Senat. Później jeszcze, po zwycięstwie Solidarności pojawiły się kolejne nowelizacje i zmiany, dzięki którym Polska stała się demokratycznym państwem prawa. Nowelizacja przywróciła nazwę państwa Rzeczpospolita Polska oraz jej godło. W 1992 r. uchwalono trzecią już ,,małą konstytucję”, która obowiązywała do 1997 r., kiedy to została uchwalona nowa konstytucja, statuująca obecny porządek prawny.

    Treść Konstytucji znajdziecie Państwo na stronie internetowej: https://www.sejm.gov.pl/prawo/konst/polski/kon1.htm

    Aby zrozumieć wartość, jaką stanowi Konstytucja dla naszego porządku prawnego, a także dla naszej tożsamości narodowej i społeczeństwa należy dostrzec jej rolę w historii na przestrzeni ponad 200 lat jako oręża w walce o wolność. Istota tego nadrzędnego dla porządku prawnego aktu tkwi zarówno w jej funkcjach ustrojowych, konstytuujących ramy państwa i sytuację prawną obywateli, jak i w jej autorytecie – dzięki któremu martwe przepisy prawa nabierają rzeczywistej mocy i zostają uznane przez społeczeństwo. Dbałość o autorytet konstytucji tworzy więź narodową, jest fundamentem bezpieczeństwa i poczucia stabilizacji porządku prawnego.

    Historia pokazuje, jaką drogę przeszliśmy jako Naród, walcząc o wolność i kształt państwa polskiego. Obecnie obowiązująca Konstytucja z 1997 roku stanowi niezwykłą integrację norm prawnych określających m.in zasady działania organów państwowych, sądów i trybunałów w trójpodziale władzy, prawa i obowiązki obywateli, a jednocześnie w swojej preambule wskazuje wartości, które stanowią podstawę ustroju, tożsamości Narodu i relacji społecznych. Pomimo dyskusyjnego charakteru normatywnego preambuły (wywieranie skutków prawnych wobec adresatów), bez wątpienia uznaje się, że determinuje ona cel i sposób stosowania Konstytucji, a także interpretacji ustaw badanych pod kątem ich zgodności z ustawą zasadniczą przez Trybunał Konstytucyjny.

    Preambuła Konstytucji wskazuje istotne wartości, które są wspólne dla wszystkich obywateli, niezależne od wyznawanej wiary: PRAWDĘ, SPRAWIEDLIWOŚĆ, DOBRO I PIĘKNO. Jednocześnie każe nam pamiętać o przodkach, którzy swoją pracą, walką i pielęgnowaniem tradycji zapewnili nam wolną Polskę, zobowiązuje do przekazywania tego dorobku pokoleniom, a także nakazuje dbać o Polaków rozsianych po całym świecie.

    O znaczącej roli preambuły Konstytucji z 1997 r. świadczy także działalność sądów administracyjnych, które w swoich orzeczeniach niejednokrotnie odwołują się do wartości w niej wskazanych, takich jak poszanowanie sprawiedliwości i umocnienie uprawnień dla obywateli (Wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 kwietnia 2012 r., II SA/Lu 86/12.) lub zasady pomocniczości (WSA w Poznaniu z dnia 18 lipca 2012 r., IV SA/Po 304/12). Podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 marca 2000 r., III RN 137/99 odwoływał się do wartości wyrażonej w preambule w szczególności przez powołanie się na więzy wspólnoty z naszymi rodakami rozsianymi po świecie.

    Niezwykle ważne dla Polski zadanie sprawowania opieki nad Polakami za granicą wynika również z naszej historii. Od czasów międzywojennych działania w tym zakresie realizowane były przez Senat RP. Kontynuując tę tradycję po 1989 r., mając bezpośrednie umocowanie w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, znowelizowanej w 2006 r., opiekę nad Polakami w tym zakresie sprawuje Senat poprzez organizacje pozarządowe.                                                                           

    Treść ustawy:

    https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20030960873/U/D20030873Lj.pdf.

    Informacje dotyczące działalności Senatu na rzecz Polonii i Polaków za granicą dostępne są na stronie internetowej: https://senat.edu.pl/senat/zagranica/

    Pragniemy, aby wartości konstytucyjne przyświecały naszej pracy i kształtowały życiowe cele. Będąc Polakami, wszyscy jesteśmy złączeni pod sztandarem tych uniwersalnych i pięknych idei, które zobowiązują nas do dbałości o nasz kraj i rodaków.

    Autor : apl. radc. Anna Filipek

    ZOSTAW ODPOWIEDŹ

    Proszę wpisać swój komentarz!
    Proszę podać swoje imię tutaj

    Najnowsze

    Krzysztof Arciszewski – zbrodniarz, który stał się bohaterem

    Brutalne morderstwo, międzynarodowy spisek, krwawe wojny i ucieczka przed sprawiedliwością. To nie zapowiedź najnowszego filmu o Jamesie...

    90 rocznica urodzin Krzysztofa Komedy

    Program 2 Polskiego Radia  i Narodowe Centrum Kultury zapraszają słuchaczy w dniach 26-30.04.2021 r. na Tydzień Jazzu, którym uczczą 90. rocznicę urodzin Krzysztofa...

    Nagroda Wyszehradzka dla polskiego Narodowego Centrum Kultury

    Narodowe Centrum Kultury decyzją ministrów kultury państw Grupy V4 zostało uhonorowane tegoroczną Nagrodą Wyszehradzką. Decyzja w tej sprawie została podjęta podczas dorocznego...

    Spotkanie online dla polskich eksporterów zainteresowanych rynkiem brytyjskim “100 dni po brexicie”, 22.04.2021 r.

    Spotkanie dla polskich eksporterów zainteresowanych rynkiem brytyjskim. Poznaj nowe zasady eksportu do Wielkiej Brytanii po brexicie. 22.04.2021, 11:00 CET / 10:00 GMT

    II Międzynarodowy Festiwal Filmowy o Totalitaryzmach „Echa Katynia” – 15–18 kwietnia 2021

    W tej edycji spotykamy się w formule ON-LINE. Zarejestruj się na totalitaryzmy.pl Świat przepełniony jest ideami, które mogą się...

    Zobacz także